8Білет № 8

Люблінская унія: прычыны, умовы, значэнне для беларускіх земляў. Барацьба ВКЛ за захаванне самастойнасці. Статут ВКЛ 1588 г.

1Новая дзяржава РэчПосп-«агульная справа» - саюз ВКЛ і Польскага каралеўства.

Створаны 1 ліпеня 1569 г. у выніку Люблінскай уніі.

Прычыны аб'яднання: цяжкае знешнепалітычнае становішча ВКЛ з-за Лівонскай вайны 1558—1583, жаданне польскай шляхты падпарадкаваць ВКЛ і атрымаць новыя землі, пашырыць уплыў каталіцызму на беларускія землі.

2Польшча імкнулася да далучэння ВКЛ.

Дэлегацыя ВКЛ на чале з Радзівілам Рыжым выступала за заключэнне раўнапраўнага саюза. на сойме дабіліся ад Жыгімонта II Аўгуста тэрытарыяльных саступак.

Вышэйшым органам улады- сейм. Кароль РП - Стэфан Баторый.

Асобнымі ў ВКЛ і Польшчы захоўваліся:

адміністратыўны апарат

заканадаўства, прадстаўленае ў ВКЛ Статутамі

тытул, пячатка з сімвалам дзяржавы, мова: старабеларуская - у ВКЛ, польская і латынь - у Польшчы

Такое аб'яднанне называецца федэрацыяй.

3Вынікі Люб уніі: шэраг найбагацейшых земляў былі ўключаны ў склад Польшчы, выклікалі незадаволенасць большай часткі магнатаў ВКЛ, польская шляхта мела права атрымліваць зямельныя ўладанні на ВКЛ, а шляхта ВКЛ страціла такое права.

Адбылася паланізацыі шляхты ВКЛ. У 1697 – «Ураўненне правоў», шляхта ВКЛ цалкам ураўноўвалася ў правах з польскай.

Шляхта ВКЛ прыняла польскую мову і польскую культуру, перайшла ў каталіцтва. да канца XVII ст. сфармавалася адзінае саслоўе -«народ шляхецкі».

4Статут ВКЛ 1588 г. быў падрыхтаваны пры ўдзеле канцлера ВКЛ Астафія Валовіча і падканцлера Льва Сапегі.

Статут абавязваў урад вярнуць адрынутыя ад княства землі. Леў Сапега на свае сродкі выдаў 3 Статут ВКЛ.

Ва ўступленні да яго ён сфармуляваў ідэю прававой дзяржавы. Але Статут абараняў інтарэсы феадалаў і канчаткова прымацаваў сялянства.