16Білет № 16

Палітыка беларусізацыі: асноўныя мерапрыемствы і вынікі. Асноўныя дасягненні навукі і адукацыі, літаратуры і мастацтва ў БССР у 1920–1930-я гг.

Беларусізацыя - складовая частка нацыянальнай палітыкі КП(б) Беларусі з 1924 г. да канца 1920-х гг. - комплекс мерапрыемстваў па развіцці беларускай культуры, школы, мовы.

У 1922 г. па ініцыятыве Ігнатоўскага быў арганізаваны Інбелкульт - у 1929 г. быў рэарганізаваны ў Беларускую Акадэмію навук.

У гады беларусізацыі дзярж. мовы: беларуская, руская, яўрэйская і польская.

У1926 г. у БССР пражывала 81% беларусаў, 8% яўрэяў, 8% рускіх, 2% палякаў.

Праходзіла ліквідацыя непісьменнасці дарослага насельніцтва і падрыхтоўка кваліфікаваных кадраў.

1933 г. - БССР краіна ўсеагульнай пісьменнасці. 1922 г. – энцыклапедыя «Беларусы» (Карскі).

Шміт - вучоны ў галіне матэматыкі, геафізікі, астраноміі і геаграфіі. Упершыню прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Упершыню ў СССР даследаваў матэматычныя законы грашовай эмісіі. Чыжэўскі стаў адным з заснавальнікаў геліябіялогіі.

Вынайшаў «люстру Чыжэўскага». У літаратуры - жанр рамана. Першымі: Якуб Колас - "Новая зямля", і "Сымон-музыка".

Я. Колас і Я. Купала сталі народнымі паэтамі Беларусі. Аповесці Маўра «Палескія рабінзоны», Коласа «Дрыгва».

Пад кіраўніцтвам Міровіча адбывалася станаўленне Бел. дзярж. тэатра. У 1926—1932 гг. дзейнічаў Бел. дзярж. Тэатр. (п'есы "Паўлінка", "Тутэйшыя").

1926 г. - першы беларускі мастацкі фільм "Лясная быль" (рэж. Тарыч). 1928 г. - у Ленінградзе кінастудыя «Савецкая Беларусь».

У Мінску былі пабудаваны Дом урада, Дом Чырвонай Арміі, галоўны корпус Акадэміі навук БССР, Бел. дзярж. тэатр оперы і балета.

У 1920-я гг. М. Філіповічам -карціны «Бітва на Нямізе», «Паўстанне К. Каліноўскага» і інш. У 1923 В. Волкаў - карціну «К. Каліноўскі».

Ахрэмчык - карціны "Падпісанне Маніфеста аб утварэнні БССР", "Уступленне Чырвонай Арміі ў Мінск".